 |
Geschiedenis |
|
GESCHIEDENIS 1990 - 2010 UIT DE JAARVERSLAGEN
Eerder heb ik al eens het een en
ander uit de doeken gedaan over het ontstaan en de geschiedenis van het Utrechts
Politie Mannenkoor Excelsior. Hetgeen verderop op deze site is terug te vinden.
De concerten:
De locaties:
Bijzondere evenementen:
Dirigenten:
Bert Nypels
Robbert van Steijn.
Michel de Valk.
Pianiste:
Koor en Koorleden:
Stemverdeling
:
Aantal jaren lid
:
Leeftijdsopbouw
:
Nationaal Politie Concerten
De deelnemers aan de N.P.C.’s
in de afgelopen jaren : Waren het vanaf de jaren 30 altijd mannenkoren die deelnamen aan het N.P.C. Inmiddels zijn er in drie regio’s politievrouwenkoren opgericht, welke ook deelnemen aan het N.P.C.
Opmerkelijke zaken en bijzonderheden rondom de concerten overgenomen vanuit de jaarverslagen :
Mooie woorden: " U moest eens weten wat het ons doet als U hier komt zingen, hoeveel plezier wij eraan beleven. Zeg dat maar tegen U vrouw, dan vindt ze het vast wel goed dat U nog eens terugkomt." “ Maar ik ga niet overal naar toe. Het kerstdiner is werkelijk fantastisch. En er is een politiekoor geweest, daar kreeg je vlindertjes van in je buik. Allemaal in uniform. Keurig, keurig.” De vrouw van de Heer Kanters werd verpleegd in de Biltse Hof. Als dank voor de goede zorgen wilde hij wat terug doen en organiseerde een kerstmaaltijd voor gasten en personeel met daarbij een optreden van Excelsior.
De locaties : “ woensdagmiddag 28 januari kan er niet gebiljart worden i.v.m. het optreden van het Politiemannenkoor Excelsior” Een aankondiging in het Bernadottecentrum. De opening zorgde al voor enige hilariteit. “ Doordat het Heilige Leven nog niet gereed was, konden er geen Kerststukjes gemaakt worden”. Een klein kwartiertje om de gezamenlijke nummers door te nemen. Daarna begon de mis en werden wij naar het achterhuis ofwel de consistorie gestuurd.
Daar doe je het voor: Wat ben ik dankbaar dat ik als zanger daar mag staan, als je de zaal rond kijkt. Ik moet zeggen dat ik het er moeilijk mee had, zoveel ellende om me heen. Ik noem Heremalerhof altijd de volière. Je weet dat het onrustig is in de zaal. Ook dit keer was het weer behoorlijk raak. Een vrouw die constant het verkeerde lied zong ‘kendeng, kendeng’ Een ander die er even een brul doorheen gaf. Een vrouwtje die regelmatig hardop zat te praten. Vlak voor de bassen een mompelende vrouw die kennelijk ook niet meer wist waarover het ging en wegwerp gebaren naar de zangers maakte of even met een vinger naar het voorhoofd wees. Daarnaast de slapende bewoners. Valt niet mee om daar te zingen. Waar doe je het voor ? Voor de begeleiders, de kinderen van deze mensen en soms zag je een teken van herkenning. Tijdens het gebed werd de rust verstoord door de val van de grote Kerstkaars. Deze viel precies tussen twee zangers in. Jan Swan had de kaarsvetvlekken achter op zijn jas zitten. Een klein wonder noemde de predikante Hanny het, dat de kaars geen zanger raakte. Voor volgend jaar zijn we weer uitgenodigd. De één zingt zachtjes, de ander neuriet en de volgende zingt vals met ons mee. Ook worden de traantjes zichtbaar. Er wordt gekletst of op andere wijze geluiden geproduceerd. Er zijn er die het zat zijn of die duidelijk kenbaar maken dat er niet piano gespeeld moet worden, maar gezongen. Een anekdote wil ik U niet onthouden. Tijdens een Kerstconcert in Bilthoven , georganiseerd door het Rode Kruis, werd midden onder het "Stille Nacht" vanuit de zaal op luide toon geroepen: "Godverdomme, wat mooi “ Voor in de zaal zat een oud mannetje die mij constant zat aan te kijken af en toe zorgelijk kijkend of ik wel op het randje van het podium bleef staan. Tijdens ‘het Stille Nacht’ zag ik de tranen bij het mannetje te voorschijn komen. Ontroerend omdat mee te maken.
Aandoenlijk was de vrouw op de voorste rij, die samen met Ruud het “Panis” zong. Zowel lichamelijk als geestelijk invalide en toch het gehele stuk zo mee kunnen zingen. Na afloop schoten de tranen in haar ogen Na afloop van het concert bitterballen. Ook de bewoners wisten hier wel raad mee, met handen vol verdween deze lekkernij van de schalen. Swellengrebel heeft een nieuwe zaal. Lekker groot en hoog, goed om in te zingen. 99 bezoekers in de zaal met opvallend meer mannen. Hoogste score tot nu toe waren 79 bezoekers bij een concert. Na ieder concert wordt er een enquête gehouden en (vanzelfsprekend) behaalde Excelsior de hoogste score, een negen, met als opmerking dat men ons graag weer terug wil hebben.. Het was een echte zangdienst, een bijna volle kerk. Excelsior zette er ook een prima concert neer. Was echt uitstekend. Volgens Roel was dit ook terug te vinden in de collecte zak. De belangstelling voor Excelsior is groot, zelfs zondanig dat de activiteitencommissie het kan merken aan het aantal bezoekers. Op het programma stonden twee nieuwe Russische Kerstliederen. Niemand kende de vertalingen, maar toch wist Henk er prachtige Kerstverhalen van te maken.
Ik ben eigenlijk benieuwd naar de vertalingen van deze liederen tijdens een Paasdienst. Jo Pols moest er aan geloven om het Cantique de Noël nogmaals te zingen. Er was zelfs een zanger van een ander koor, die opmerkte dat zijn koor met het dubbele aantal zangers nog niet zoveel geluid produceerde. Ook hier was het podium te klein. Men was onder indruk van ons koor. Of zoals de activiteitencoördinator vertelde, als de mensen na de pauze blijven zitten, dan zijn jullie wel erg goed. Een optreden in de Domkerk, het heeft toch wel iets. Wat een prachtig geluid. Een toeschouwer van Russische komaf vertelde aan een van onze zangers, dat zij het Otsje Nasj nog nooit zo mooi had horen zingen. Ter gelegenheid van de Nationale Herdenking voor allen die sinds het begin van de Tweede Wereldoorlog zijn gevallen. Het concert in de Domkerk was van grote klasse, zowel onze Hoofdcommissaris Mr.J.Wiarda, als de Burgemeester van Utrecht Mr. I.van Opstelten spraken na het concert hun bewondering uit voor de geweldige prestatie van het koor. Het verbaasde Boele Staal, Commissaris van de Koningin dat men dit koor negen jaar voor hem verborgen had weten te houden. Hij refereerde nog aan zijn eigen politieloopbaan en gaf aan nog steeds trots te zijn op het politievak. Tot slot merkte hij op, het heel bijzonder te vinden dat een aanzwellend politie mannenkoor aangestuurd wordt door het pianospel van dameshanden.
Central Studio op het voormalige Werkspoor-terrein ofwel nabij de Schaverijstraat. Aankomst Vogelzang om 16.00 uur. Voor die tijd komen de genodigden, waaronder 22 Hoofdcommissarissen. Excelsior werd om 15.00 uur verwacht. In de grote ontvangsthal hadden we een mooi plekje om alle sterren en balken die na elkaar binnen kwamen met muziek te ontvangen .Bij de binnenkomst van de Hoofd Commissaris werd “Als ik boven op de Dom kom” ingezet. Aangezien de club niet zo hard liep, werd het lied wel vijf keer gezongen. Een volle kerk in Bunschoten Spakenburg, ook de klederdracht was vertegenwoordigd. Dirk Koelewijn, ja die collega van mij, was zeer enthousiast. Vond de muziekkeuze dit keer mooier dan bij ons vorig optreden. Was hier niet alleen in, ook om hem heen merkte hij de waardering voor Excelsior. En zoals Dirk vertelde, je mag er best vanuit gaan dat er veel koorzangers in de zaal zaten. Dus je mag trots zijn op je koor. Een reactie van een collega uit Veenendaal n.a.v. een concert samen met de accordeonvereniging Cresendo : Huib. In de allereerste plaats heb ik genoten van jullie koor. Puike stemmen en een puike begeleiding. Top !!! Het accordeongedeelte was minder, vooral omdat er zoveel accordeonmuziek was. Het duurde allemaal net iets te lang. Maar jullie optreden heeft alles goed gemaakt. We werden welkom geheten door de burgemeester van Ophemert die memoreerde dat zij meestal eerst ging luisteren naar een koor. Dit was in het geval van Excelsior niet nodig want onze roem was reeds bekend. Het was haar niet bekend of in haar politieregio een politiekoor aanwezig was. Bij het verlaten van de kerk lokte dit o.a. bij Gerard vd. Horst de opmerking uit: hier doe je het voor, het was super. Zijn gezicht sprak hierbij boekdelen. Dit gevoel was bij alle leden van Excelsior aanwezig. Er werd zelfs het gezegde: “Dit was echt kicken” gehoord. Het kerkje Blauwkapel is de kleinste gotische kruiskerk van Nederland. De kerk is 22,5 meter lang, de breedten zijn 11,5 meter en 5,5 meter. Het was zelfs prettig dat Excelsior niet kompleet aanwezig was. Het voltallige koor zou met veel passen en meten misschien net in het koor van de kerk kunnen staan. Marjan heeft tijdens deze dienst bewezen dat ze niet alleen voortreffelijk piano speelt, maar ook met een orgel goed overweg kan. Zowel de organisatie als de kerkbezoekers van Blauwkapel hebben ook genoten van Excelsior. En zoals de dominee zei : “het is niet gebruikelijk om te applaudisseren in de kerk, maar dit keer doen we het wel voor het politiekoor” Wat wel leuk was, dat de gasten, bij de uitgang, konden aangeven doormiddel van een groene oranje of rode kaart of ze het koor nog een keer terug willen hebben voor een volgend optreden. ( Bijna had ik alle rode kaarten in mijn zak gestoken)
Soms zit het een beetje tegen tijdens een concert : Een prima omgeving om te zingen. Alhoewel prima, tijdens het optreden vlogen er een paar toeschouwers elkaar bijna in de haren. Opvallend was de onrust in de zaal. Sommige bijna vijandig naar elkaar toe en dat tijdens een kerstconcert. Maar....... wat kunnen ouderen kletsen!!! en........ echt fatsoenlijk tegenover een optredend koor zijn ze ook niet. Kijk, als iemand te laat komt i.v.m. met een taxi die vertraging heeft is dat te begrijpen maar om dan binnen te komen en iedereen te laten horen dat je er bent vind ik onfatsoenlijk en dit gebeurde niet een keer maar vele keren. Mensen zien blijkbaar niet dat er een koor hun best staat te doen en dat je daar respect voor moet hebben. Misschien dat de voorzitter van zo'n club de mensen daar de volgende keer op kan wijzen.BRON : WEB-LOG MICHEL DE VALK De fanfare overstemde alles. De dirigent van de fanfare had ook geen kaas gegeten van het dirigeren van een koor. Dus dat heeft Michel maar zelf ter hand genomen. De slechte vleugel was vervangen door een nog slechtere piano De piano zal gestemd worden voor het optreden van Excelsior !!! De piano gestemd??? Ik dacht van niet, eigenlijk was ik er al een beetje bang voor omdat vlak voor het concert gevraagd werd of we ook een piano nodig hadden. Maar goed Marjan sloeg er toch nog de nodige noten uit. Jammer dat de 2e bassen altijd tegen de Kerstboom aangeleund hangen. Deze keer hingen wel de Kerstkransen op het podium in de weg, maar vooruit. Het publiek genoot van ons optreden. Vlak voor het podium zat een vrouw volop te genieten . Te zwaaien met haar armen en luid mee te zingen. Een genot om te zien. We zijn inmiddels gewend aan de parkeerplaats van de rollators bij de ingang van de zaal. Een volle zaal, met weinig ruimte voor het koor Maartensdijk liet een prachtig poster maken. Jammer dat de foto van een ander koor van het internet ‘geplukt’ werd. Over een foutje in de naam hebben we het niet, Toen wij binnenkwamen waren ze nog bezig met het afruimen van de tafels. De bekende soeplucht hing nog in de zaal. Nadat wij al op het podium stonden. Kon er nog niet direct gestart worden. Er zaten nog enkele dames op het toilet en pas toen die terug waren in de zaal kon de aftrapt gemaakt worden. De grootste tegenvaller was wel de piano. Ofwel er was geen piano, maar een elektronisch orgeltje wat een soort piano geluiden voortbracht, maar zo zacht dat we er op het podium geen last van hadden. Het snoer aan dit geweldige instrument was slechts een meter of twee lang. De microfoon, of een ding wat daar voor door moest gaan, gaf zo af en toe een krakend geluid, en als je goed luisterde hoorde je zelfs Henk wat zeggen. In het podium hingen dikke veloursgordijnen, die ideaal het geluid opnamen, maar nooit meer terug gaven.
Een hele aparte belevenis. Het was een druilerige dag. Er was een halletje voor ons beschikbaar van twee vierkante meter. Daar moesten de jassen van een ieder opgehangen worden en daar moesten wij inzingen. Toen wij binnen kwamen zaten er nog twee heren te spelen. Één op een klavier en één met een trekzak.(accordeon) Wij hebben deze heren verzocht om op te stappen om zo een ruimte te creëren om met het koor te kunnen optreden. Wij hebben ze zelfs geholpen met inpakken van de muziek instrumenten. Uiteindelijk konden wij, zij het opeengepakt gaan zingen. Dat het echt vol was blijkt wel uit het feit dat Marjan niet alleen achter de piano zat. Rechts en links van haar zaten mensen in een rolstoel. Deze keken of het wel goed ging. Al met al een aparte ervaring. Na het diner en tussen het dessert en de koffie mocht Excelsior optreden in Houten voor de Zonnebloem. Het koor stond met de rug tegen de glazen toegangsdeuren en zelfs tijdens de zang moest er af en toe ruimte gemaakt worden voor een toiletganger die met rolstoel en al terug wilde in de zaal. Nog niet aan het eind van het 2e deel van ons concert werd ons te kennen gegeven dat het laatste lied moest worden ingezet, omdat de busjes buiten al klaar stonden om de gasten weer weg te brengen. Een grote zaal, De Leuterpoort, ( hoe verzinnen ze het ) die tot de laatste plaats gevuld was. Ook hier viel mij weer op, dat er in de verzorging- c.q. bejaardentehuizen meer vrouwen dan mannen verblijven Een klein dorpshuis met een zaal voor zo'n 125 personen. Wij traden dit keer als gastkoor op met de Arbeiders Zangvereniging Nieuw Leven, Lexmond, zo'n tachtig jaar geleden opgericht door de rode bond. Dus de start was met het strijdlied van de Rode Arbeiders Partij. In de pauze een loterij om de kosten te dekken. Een veel voorkomend gebruik in deze regio. Diverse zangers gingen met de armen vol cadeaus naar huis. Eind september en dan in de middag nog zingen in de buitenlucht. Het gebouw staat als een cirkel geschakeld met in het midden op de eerste verdieping een binnenplein, omgeven door hoge gladde wanden en ramen. Het geluid weerkaatste tegen de wanden. Ook de toehoorders waren bijzonder. Een woongroep van 26 dementerende bejaarden, die samen met enkele familieleden en verzorgers met jassen aan naar ons luisterden. Een vreemde plaats om op te treden. Een soort overdekt plein, met aan de ene kant het bejaarden gedeelte en aan de andere kant de zorgservice, zoals huisarts en apotheek. Het koor stond op een soort kruispunt met achter ons de balie van het zorgcentrum en voor ons de doorloop van de ene uitgang naar de andere. Zo gebeurde het regelmatig dat er tijdens het concert mensen en kinderen langs het koor liepen. De Toehoorders zaten verdeeld over 3 verdiepingen, leunend over de balustrade. Als opvang voor het koor fungeerde een hotelkamer en de stamtafel in het café.
De zangers, dirigent en pianiste : Door de studenten acties op het station mistten we enkele zangers. Huize Tolsteeg had de primeur dat twee zangers werden weggeroepen voor een actie. Opvallend aan de Kerstconcerten dit jaar, was dat alle concerten op de middag vielen. Voor actieve "dienders" een aardige claim op het verlof en/c.q. op de dienst. Zeven middagen op tien werkdagen geen kleinigheid. Tevens was het opvallend dat een aantal concerten samenvielen met diverse landelijke demonstraties (politie, studenten en boeren), waardoor enkele zangers in verband met het dienstbelang niet tijdens de concerten aanwezig konden zijn. Ook de griepepidemie viel in deze periode. Ondanks het uitzicht op een Kerstkindje was onze dirigent Michel de Valk op tijd van de partij. Overigens de dirigent was zelfs in het bezit is van een 'dienst'- semafoon, om op tijd thuis te kunnen zijn bij de geboorte van hun derde kind. De eerste test verliep heel aardig. Tijdens een Kerstconcert had ondergetekende hem de 'pieper' geleend. Uiteraard met de nodige uitleg. Bij wijze van test werd 's avonds de pieper geactiveerd. Zo'n ding hoort dan onder handbereik aanwezig te zijn. Niet bij Michel natuurlijk. Na een half uur werd ik pas teruggebeld. Hij had wel een 'gepiep' gehoord, maar kon de bron niet direct lokaliseren. Deze bleek dus afkomstig te zijn van de 'pieper' die nog in zijn uniformjasje zat. Ernst wist zeker dat hij zijn zangmap had meegebracht. Zowel tijdens de pauze als na het concert werd tot op de parkeerplaats een onderzoek ingesteld. Helaas zonder resultaat. er waren er die zelfs twijfelden aan......, maar gelukkig de volgende dag werd de tas met zangmap elders in Transwijk teruggevonden. Een bewoonster was ermee aan de haal gegaan. De volgende morgen kreeg ik een dikke zoen van Maaike van Leuken, districtschef, voor onze inzet tijdens de eindejaarsbijeenkomst van het district. Michel was zijn uniformjas vergeten, gelukkig woont Wim in de directe omgeving van de Oase zodat Michel op tijd in een reserve jas gehesen kon worden Michel was weer overhaast vertrokken en liet zijn jas hangen in de kerk. Gelukkig had de secretaris een extra jas meegenomen zodat Michel als nog in uniform voor het koor kon staan. Marjan mocht haar das in leveren Een ongeluk en probeer maar op tijd te komen. Michel en Marjan liepen vast in de file. Hennie Evers pakte het goed op en gebruikte de tijd om met het koor alvast de stemmen los te maken. Half drie was de leiding nog niet aanwezig en het publiek begon onrustig te worden. Ook dit keer bracht Hennie uitkomst en ging spontaan voor het koor staan. Zonder piano begeleiding werd gestart met de Nederlandse nummers uit ons repertoire. Indrukwekkend was het pianospel van Marjan. Getooid met Kerstmuts en omringd door de kinderen werd met en brede glimlach het ‘I’m dreaming of a white Christmas’ gespeeld. Een lekkere afsluiting van een drukke periode. Marjan had een moeilijke start, de pianokruk was verdwenen en spelen vanuit een pluchestoel met armleuningen is zelfs voor haar te moeilijk. Maar goed naar even zoeken kwam dan toch de pianokruk te voorschijn. Ondanks dat we er bekend waren ging Koos toch in de fout. Op het toilet trok hij aan het verkeerde koordje. Het alarm ging af, hoe het verder af liep is mij niet bekend gemaakt. Spijk een klein dorpje met 800 inwoners, vlak bij Gorkum. Midden op het plein staat een mooi vrij nieuw gemeenschapscentrum. De bus kon net door de smalle straatjes en gelukkig was er achter het centrum voldoende ruimte om de bus neer te zetten. Het centrum heeft twee toegangsdeuren en niet drie zoals Ruud dacht. Nee, Ruud tussen de toegangsdeuren zit een vaste dubbeldikke ruit. En daar kun je niet doorheen lopen. Maar gelukkig ondanks de hevige botsing met deze ruit, kon Ruud toch nog het Panis zingen. Schelluinen is ook een heel kien dorpje onder de rook van Gorkum. Zo klein dat er slechts een B-weg naar het dorp loopt. Het grote probleem was dan ook het parkeren van de bus. Dankzij de hulp van enkele plaatsgenoten, die direct wisten dat wij voor een concert kwamen, werden we ‘het bos’ ingestuurd. Tenslotte liepen we vast voor de deur van de spreekstalmeester van het concert. Zijn vrouw was zo aardig om direct in de bus te springen en ons naar een parkeerplaats te begeleiden. Herman moest alle zeilen bijzetten om de bus door de nauwe straatjes heen te manoeuvreren. Het lukte dan ook bijna zonder kleerscheuren. Op het laatst moest er toch een spiegel aan geloven. Overigens keurig een briefje onder de ruit gedaan. Van Marjan kreeg ik nog mee dat de eigenaresse van de auto heel verbaasd was dat de spiegel er afgereden was door een stadsbus. Die komen NOOIT in dat dorpje. Sommigen wilden zo snel naar huis, dat ze zelfs hun muziekmap lieten liggen (nietwaar Jan Swan) Vooraf was ik trouwens gebeld door onze oudste zanger. Deze zette mij nog even aan het werk. Hij was zijn tas kwijt met zijn zangmap, dacht dat deze tijdens de repetitie was blijven staan in de kerk. Of ik even wilde kijken waar hij de tas gelaten had. Ruud ingeschakeld en daarnaast ook Herman op speurtocht gestuurd. Herman meldde terug dat er al iemand bij de koster geweest was, maar dat de tas toch echt niet achtergebleven was in de kerk. De oudste zanger kwam zelf met de oplossing, hij (die tas) zou waarschijnlijk in de parkeergarage zijn blijven staan, naast de auto. In ieder geval hadden zowel Herman als ik, voor Bunschoten wat muziek bij elkaar gesprokkeld zodat die oude man toch mee kon zingen. Laat in de avond na het concert in Bunschoten belde die ´ouwe´ dat hij zijn tas bij zijn dochter had laten staan. Ik denk dat we toch maar weer een leeftijdsgrens moeten gaan instellen. Maar om de betreffende persoon niet in diskrediet te brengen noem ik hier zijn naam niet. Wel was het warm, zelfs tropisch warm, zeker in de zaal waar gezongen werd. Het koor stond daarbij ook nog eens vlak voor een grote glazenwand. Besloten werd dat het te warm was voor het volledige tenue. Voor het eerst gingen de jassen uit. De eenheid van tenue was opslag verdwenen. Dit vraagt om enige uitleg. Het koor zingt in uniform : een broek, een jasje, een stropdas en een wit overhemd. Maar een wit overhemd is niet altijd eenzelfde wit overhemd. Je hebt ze met korte mouwen, met lange mouwen, privé overhemden, dienstoverhemden, met embleem op de mouwen. Je hebt ze zelfs met blauwe of witte bretels er overheen. De warmte won het dit keer van de eenheid van tenue. Wel werd er direct actie ondernomen om iedereen in ieder geval te voorzien van een overhemd met korte mouwen, en met het politie-embleem op de mouwen. Er was dan ook al veel reclame gemaakt voor het Najaarsconcert. Een mooi anekdote is de poster die in de bibliotheek te Overvecht werd opgehangen. Voor de poster hing moest er eerst toestemming komen van de beheerster. De inhoud moest betrekking hebben op Overvecht. “Klopt”, zei Herman, het concert is in een kerk in Overvecht. Het mocht niet gaan om een project ten behoeve van een geldelijk gewin. “Klopt”, zei Herman, het concert is gratis. Hoever is Amersfoort ? Heel ver als er een vrachtauto op de snelweg ligt. Op tijd vertrokken van huis en vervolgens met een aantal zangers in de file richting Amersfoort omdat er op de snelweg een vrachtauto gekanteld was. Is het niet een omgevallen vrachtauto, dan is het wel de sneeuw die het koor in 2009 dwarszat. Marjan zat ingesneeuwd in Heukelom en durfde de straat niet op met de auto. Het trapje bij het podium bleek niet al te stabiel te zijn. Het was dan ook even schrikken toen Wim languit op de vloer naast het trapje op de grond lag. Gelukkig voor Wim en voor ons liep het goed af.
GESCHIEDENIS 1930 - 2000
Vijfenzeventig jaar Utrechts
Politiemannenkoor "EXCELSIOR" opgeslagen in jaarverslagen, kasboeken,
fotoboeken, programmaboekjes, krantenknipsels en correspondentie. Dozen vol.!! Een mannenkoor repeteert, meestal met dezelfde kern van trouwe zangers, zodat er heel vaak in de jaarverslagen aandacht besteed wordt aan de slechte opkomst bij de repetities. Daarnaast geeft een mannenkoor concerten en werkt mee aan uitvoeringen, waarbij natuurlijk EXCELSIOR ten alle tijde uitblinkt wat zangkunst betreft. Alhoewel het rapport over het optreden van Excelsior aan de zangersdag te Hilversum spreekt over : (..) Niet onsympathiek van klank maar in totaal te ongenuanceerd en teveel ongelijke inzetten.(..)
Toch als je een duik neemt in
zo'n stoffig archief kom je daarnaast van die leuke menselijke trekjes tegen,
zoals een rekening van 15 centen voor drie sigaren, de prijs voor een ruiling
van dienst, om toch de repetitie te kunnen bezoeken.
Een vreemde post die
regelmatig terugkomt in het kasboek zijn de kosten voor eieren, die vervolgens
als cadeau? weggegeven werden aan vrouwen van zangers of de vrouw van de
dirigent. De diepere betekenis hierachter heb ik niet terug kunnen vinden. De oprichting :
Op dinsdag 7 oktober 1930 ten
5 uur werd in het gebouw ' Spanjaardsoord' (naast de schouwburg aan het
Vredenburg alhier) Excelsior opgericht.
Het voorlopige bestuur
bestond uit F.J.Rogier, B.J.C. v/d Wal en N.Mulder .
In die tijd mocht er niet in
diensttijd geoefend worden, vandaar ook, dat alle zangers in één ploeg terecht
kwamen, de zogenaamde C-ploeg, zodat er 's morgens, 's middags en 's avonds
geoefend werd. Het concert in 1932 in 'Tivoli' gegeven, met als toegangsprijs f.0,60, had een batig saldo van f. 311,96 ½ cent, voorwaar geen kleinigheid. Op 28 april 1931 werd de eerste feestavond georganiseerd, waar enkele nummers ten gehore werden gebracht. Het was een wel geslagen feestavond, waarbij veel succes geoogst werd.
De eerste 20 koorleden waren
allen lid van de Algemene Bond van Politie-ambtenaren. Later in 1932 werd dit
gewijzigd zodat ook andere politie-ambtenaren lid konden worden van het koor.
In een brief (november 1932)
aan de Corpsleden staat te lezen
Een mijlpaal in de
geschiedenis was natuurlijk de Koninklijke Goedkeuring hetgeen terug te vinden
is in de notulen van 1934 : Ook in 1934 werd de Burgemeester G.A.W. ter Pelkwijk gevraagd het Beschermheerschap van onze vereeniging op zich te nemen en aan de HC D. Schuitemaker werd gevraagd als Eere Voorzitter van onze vereeniging op te treden. Beiden gaven hier gevolg aan en werden per 1 oktober 1934 benoemd. In zijn rede zegt de burgemeester ondermeer: (..) De positie van agent van politie is lastig. De man moet leeren gedragen, somstijds met straffen hand optreden. Door uitingen van muziek en zang leert de burgerij de politie van naderbij kennen.(..)
Eveneens werd in 1934 ook de
directeur geroemd in het jaarverslag : In 1952 sloot het koor zich aan bij het Koninklijk Nederlands Zangersverbond. Het koor heeft vanaf toen regelmatig deelgenomen aan concerten, waarbij diverse prijzen werden behaald.
In 1966 werd de vereniging
wederom koninklijk goedgekeurd :
Details :
Regelmatig werden er brieven
gezonden naar zangers, die, of zeer onregelmatig de repetitie bezochten, ofwel
hun financiële verplichtingen niet nakwamen. Een zanger voert als excuus aan : (..) Sinds plm half september jl. is het mej. de Winter gelukt bij de afdeling Verkeer te komen. Ik heb haar werkzaamheden voor het grootste gedeelte gekregen, zodat ik beslist geen tijd had U een berichtje te sturen (Dat de Registratuur "nooit wat uitvoert" is lasterpraat van laagstaande lieden). Ook in de avonduren heb ik U niet kunnen schrijven, want ik moet 4 avonden in de week naar het Avondlyceum en de rest van de week is hard nodig voor het huiswerk. (..)
Bericht ( in 1959) van de
dirigent aan de secretaris : Hoe belangrijk de deelname van sommige zangers aan een concert blijkt te zijn moge enkele citaten uit de brief van de secretaris aan één van de zangers, de heer Manche te zijn:(..) Het dagelijks bestuur van bovengemelde vereniging richt zich tot U met een zeer dringend, doch beleefd verzoek. Dit verzoek houdt in of U genegen bent, indien dit mogelijk zou kunnen zijn, Uw voorgenomen reis naar Engeland, i.v.m. familiebezoek aldaar, zodanig te willen regelen, dat "Unsere Hern August" zijn 2 de bas partij op het a.s. concert, nl. 28 mei 1959, zou kunnen meezingen.(..) Vervolgens wordt zowel de heer als mevrouw Manche gewezen op het belang van het koor en dit concert.
Herdenking 4 mei bij de
gedenkplaat in het hoofdbureau in Utrecht :
Johannes Kolf diende van 3
maart 1937 tot 12 augustus 1940 als korporaal bij het voormalige Korps
Politietroepen en ging op laatstgenoemde datum als agent over naar de
gemeentepolitie te Utrecht. Op grond van zijn Gereformeerde levensovertuiging
kon hij zich niet verenigen met de handelingen en doelstellingen van de
bezetter. In het voorjaar van 1942 verzocht hij ontslag uit de Politiedienst,
hetwelk hem met ingang van 29 mei 1942 eervol werd verleend. Kolf was een
onverschrokken verzetsstrijder, die zijn leven meermalen in de waagschaal stelde
bij de uitvoering van gevaarlijke opdrachten. Hij nam deel aan de overval op de
strafgevangenis te Leeuwarden op 8 december 1944, welke volledig slaagde en
waarbij ruim 50 illegale werkers werden bevrijd. Kort daarop op 29 januari 1945,
werd hij door een SD-agent neergeschoten, toen hij zich verzette tegen zijn
arrestatie. Kolf viel in het harnas. Hij bereikte de leeftijd van 29 jaar.
Muziekkeuze :
Dirigenten
Leuk is de kanttekening over
het leden aantal :
In het verleden werd er naast
de zang ook aan andere wijze aan ontspanning gedaan, dat dit niet geheel
vlekkeloos verliep, blijkt uit onderstaande: Voor de klantenbinding werd in 1949 een concert gegeven in het Huis van Bewaring alhier, dat zeer in de smaak viel.
Brengen we nu al jaren
jaarlijks een jaarverslag uit over het wel en wee van het Utrechts Politie
Mannenkoor Excelsior. In 1950 werd er door korpswege om gevraagd cq opdracht toe
gegeven om de verrichtingen van het afgelopen jaar te melden aan de Hoofd
Inspecteur P.W.Chr.van Barneveld. In April werd deelgenomen aan het 17e Nationaal Politie Concert in de Koninginnekerk te Rotterdam. Het was een geslaagd concert, niet alleen in zijn geheel, maar ook voor onze vereniging zelf. In 1950 werd naast de herdenking in het Hoofdbureau van politie Utrecht, een gewijd concert gegeven bij het monument voor gevallen verzetstrijders, in het Fort " De Bilt " te Utrecht. (..) Op deze stille afgezonderde plaats werden weer velen, waaronder familieleden van de ter plaatse gevallenen, gesticht door de zang en muziek. (..) (..)En tot slot van het jaar 1950, zongen wij op de 1e Kerstdag 's middags om half 5 in het Diaconessenhuis, op verzoek van de Hoofd-Commissaris voor, door een dienstongeval ( aangereden door een vrachtwagen bij het laten oversteken van schoolkinderen op de Amsterdamsestraatweg ) getroffen collega Jac. van Dijk. Hierdoor hebben we aan het eind van het jaar, in deze, vooral voor collega van Dijk, zo donkere tijd, enig licht gebracht, door in de trappenhal van genoemd ziekenhuis en in de nabijheid van de ziekenkamer, enige liederen te zingen. Collega Van Dijk, aan wiens bed, behalve zijn vrouw, ook de Hoofd-Commissaris en Mevrouw Van Eijk zaten, was zeer onder de indruk door en dankbaar voor het gebodene.(..)
Na eerst een auditie gedaan
te hebben, werd het politiekoor EXCELSIOR uitgenodigd voor het maken van studio
opnames voor het N.C.R.V. programma " Onze Nederlandse Koren en Korpsen." (1951) Overigens heeft het koor daarna meerdere malen de medewerking verleend aan een radio en TV-programma, zoals, "Musicerende Dilettanten", "Moeders wil is Wet", "Eén van de Acht" en "Schieten en Schatten",
In juni 1954 werd een uitstapje gemaakt naar Arnhem, waar men genot van de mooie natuur, maar het aangename werd met het nuttige verenigd, want tevens werd gezongen in het Kon.Mil. invaliedenhuis "Bronbeek" te Arnhem en op het "Airborne Semetry (Engels kerkhof) te Oosterbeek. Vanaf september 1954 was Nic.J.Hermans dirigent van zowel het politie mannenkoor als van de politie muziek. Op 22 januari 1955 werd er door de Utrechtse muziek en het mannenkoor een concert gegeven in gebouw Tivoli. In de kranten veel lof voor dit concert. (..) In aanraking komen met de politie is in het algemeen geen prettige ervaring, maar zij die zaterdagavond in aanraking kwamen met de muzikale prestaties van het Utrechtse corps zullen er een prettige herinnering aan bewaren. De uitvoering in Tivoli is eigenlijk een doorlopende surprise geweest voor de velen, die het gevarieerde vocale en instrumentale programma hebben horen afwerken.(..)
Op donderdag 15 december 1995
organiseerde de Utrechtse Politie Mannenzangvereniging Excelsior een
jubileumconcert ter gelegenheid van haar 25-jarig bestaan in "Tivoli". Met dit
concert heeft Excelsior de viering van haar 25-jarig bestaan op waardige wijze
besloten. Hoewel de zaal niet uitverkocht was, hoe kan het ook haast in zo'n
grote ruimte, bestond er voor dit concert toch een behoorlijke belangstelling,
waarbij ook vele autoriteiten en afgevaardigden. Onder andere waren aanwezig :
de vertegenwoordiger van de burgemeester. Mr Baron van Heemstra, Chef van het
Kabinet van de burgemeester, de Hoofdcommissaris, de Heer R.W. van Eijk, vele
Hoofdinspecteurs en Inspecteurs, afgevaardigden van de Politievakorganisaties en
Muziek- en Sportvereniging. In januari 1956 werd deelgenomen aan een gezamenlijk concert van de mannenkoren van het Gewest Utrecht van het Kon.Ned.Zangersverbond. Het politiekoor was in die jaren een actief deelnemer van het Kon.Ned.Zangersverbond en verzorgde zelfs gedurende enige tijd het secretariaat. In juli 1957 nam Nic.J.Hermans ontslag bij het Utrechts Politie Mannenkoor, na een conflict met de Utrechtse Politie Muziek Vereniging. Op last van Commissaris Offers diende de samenwerking tussen het politiekoor en de politiemuziek hechter te worden, hetgeen natuurlijk gevolgen had voor de repertoire keuze.Hermans kon zich hiermee niet verenigen. Wegens vertrek naar Den Haag van de dirigent Wim Wakelkamp in 1961, werd deze vervangen door de heer Nic. v.d.Giessen uit Maarssen. Op 12 november 1962 gaf ons koor het eerste jaarlijkse concert o.l.v. Heer v.d.Giessen. Dit concert werd bijgewoond door de beschermheer van Excelsior Jhr.Mr. C.J.A. de Ranitz en de erevoorzitter, de H.C.v.P. H.W. Offers. Voor een goed bezette zaal gaf het koor een geslaagd concert. Aan dit concert werd medewerking verleend door Mevr. Harshagen-de Jong, sopraansoliste en het mannenkoor "De Verenigde Zangers" uit Maarssen. Aan de piano zat Joop Reinolds. Op 12 februari 1963 werd een "tegen" concert gegeven in de Harmonie te Maarssen. Dat een reorganisatie bij de politie niet nieuw is blijkt uit de mededeling van de Hoofdcommissaris van Politie, H.W.Offers in 1963. (..) In verband met de reorganisatie van de Surveillance Dienst is het thans niet meer mogelijk, dat leden van Uw vereniging, die ingedeeld zijn bij bijzondere groepen in diensttijd aan repetities deelnemen. Wel is het aan deze leden toegestaan de betreffende adjudant te verzoeken hun dienst zo in te delen, dat zij gelegenheid hebben bedoelde repetities en oefenigen in vrije tijd bij te wonen. (..) In september 1964 wordt er weer een pleinconcert op het Vredenburg georganiseerd door de Stichting Stadsontspanning. De juiste datum staat nog niet vast i.v.m. het lossen van de vrachtwagens voor de najaarsbeurs. Aan de mannenkoren in Utrecht wordt verzocht hun medewerking te verlenen aan dit concert. Het koor ziet er wel tegen op. Er moet extra voor gestudeerd worden en zingen in de openlucht vraagt erg veel van de zangers. Een kattebelletje aan dit verzoek vermeld (..) Ik heb echter gezegd ( tegen de dirigent opm.red.) dat wij toch maar mee moesten doen, anders kom je overal naast te staan. Wij krijgen een subsidie van de stad en als er dan eens iets is,kunnen we niet zingen, omdat we buiten de stad te druk hebben !! Ik hoor de heren op het Stadhuis al! Wij MOETEN, met alles wat we hebben daaraan mee doen. (..) Op 15 mei nam het koor deel aan het N.P.C. te Amsterdam. Ondanks dat het koor de hele dag in het RAI gebouw verbleef was het voor Excelsior een succesvolle dag. Eveneens in mei werd meegewerkt aan het congres van de R.K.Politiebond St Michael. In november nam het koor deel aan het jubileumconcert van de Utrechtse Politie Muziekvereniging. In december 1973 tijdens het Kerstconcert was het eindelijk zover dat het koor kon laten horen wat ze waard waren onder leiding van de nieuwe dirigent Bert Nypels.(..) Nog nimmer hebben het lied "Stille Nacht" zo prachtig vertolkt, hetgeen bleek uit het ovationele applaus na afloop.(..) Niet onvermeld mag blijven dat Gerard Nieboer als voorzitter een belangrijke rol heeft gespeeld. Begin jaren '80 verkeerde Excelsior in een diep dal. In die periode waren er tijdens de repetities veelal niet meer dan 12 zangers aanwezig (nu gemiddeld 25 !!). Tijdens vergaderingen werd zelfs gesproken over opheffing van de zangvereniging. Door zijn inzet en doorzettingsvermogen is Excelsior blijven bestaan. De afgelopen jaren was Excelsior zowel binnen als buiten de Regio Utrecht actief, zo verleende het koor zijn medewerking aan concerten in Apeldoorn, Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Schiedam, Werkendam, IJsselstein, Vreeswijk, Vleuten, De Bilt, Maarssen, De Meern, Loenen, Harmelen, Nieuwegein, Hilversum en Utrecht. Sinds september 1994 staat het koor onder leiding van de jonge en enthousiaste dirigent Michel de Valk. Op 3 november 1995 werd ter gelegenheid van ons 65 jarig bestaan het 45e Nationaal Politie Concert (N.P.C.) gehouden in de Jacobikerk te Utrecht. Met de medewerking van diverse politiekoren uit de lande. Na de reorganisatie werd de naam Utrechtsche Politie Mannen Zang Vereniging EXCELSIOR gewijzigd in het Utrechts Politiemannenkoor EXCELSIOR, Tevens werden de statuten veranderd zodat iedere man, deeluitmakend van de Regio Politie Utrecht lid kan worden van ons koor. Natuurlijk zo'n 25 leden is een flink koor, maar een verdere groei is welkom. Ook in de stukken wordt regelmatig vermeld dat ondanks het groot aantal mannelijke personeelsleden het moeilijk is om deze warm te krijgen voor de koorzang. Het blijft ook voor EXCELSIOR een uitdaging om dit leden aantal te laten groeien. Per slot van rekening blijft zingen toch een leuke ontspannende hobby. Nationaal Politie Concert en Excelsior
Het vierde Nationaal Politie
Concours werd in Utrecht gehouden op 27 oktober 1932. In het verslag is te
lezen :(..) om 5 uur namiddag
stonden alle deelnemers opgesteld om met de Utr. Pol. Muz.Ver. Voorop naar het
stadhuis te marcheren alwaar de officieele ontvangst door het gemeentebestuur
plaats had.(..) Daarna werd onder leiding van onze directeur het koorwerk
September Blaas gezongen. Op 5 oktober 1935 vond het 7e N.P.C. plaats, alsmede de herdenking van het 5 jarig bestaan van Excelsior. (..) Voor 't eerst zoolang deze concerten in het leven zijn geroepen nam "Entre Nous" uit 's Gravenhage hier niet deel. Dit stond in verband dat op 5 oct. 1935 een landsdag van de N.S.B. in 's Gravenhage zou worden gehouden en het gehele Haagsche Politiecorps dien dag gemobiliseerd werd.(..) In 1985 nam Excelsior niet deel aan het N.P.C. vanwege het bezoek van de Paus in Utrecht. Tijdens de vergadering voor een volgend N.P.C. deelde het Utrecht Politie Mannenkoor mee om voorlopig niet meer deel te nemen aan een N.P.C. (1952) Als redenen worden aangevoerd : Utrecht wil een andere weg in slaan. In Utrecht is het dienstverband vaak zo ongeregeld, dat de repetities slecht worden bezocht. Is het in de tegenwoordige omstandigheden wel verantwoord om een Nationaal Politie Concert te organiseren. Moeten we het hele jaar enkel studeren voor het N.P.C. Het verslag en een ingezonden stuk van een zekere A.L. waarbij deze Utrecht de mantel uitveegde werd geplaatst in "Polyhymnia". Dit tot grote ergernis van de Centrale Politie Organisatie (CPO) afd.Utrecht. De CPO schreef een boze brief naar het politiekoor. Een citaat (..) Als wij lezen onder 2e " in Utrecht is het dienstverband vaak zo ongeregeld, dat de repetities slecht worden bezocht," vragen wij ons af, of dit wel juist is. Hierdoor wordt een stempel gezet op het dienstverband te Utrecht, als zou het daar treurig wezen. Neen, mijne Heren, het tegendeel is waar. De Dienst in Utrecht laat juist toe, dat uw repetities kunnen worden bezocht, als men maar wil. (..) Echter volgens het programmaboekje voor het 19e Nationaal Politie Concert, gehouden op 8 mei 1952 in de Kurhauszaal te Schevingen werd kennelijk wel weer deelgenomen door Excelsior. Op de omslag prijkt tenminste tussen de 8 deelnemende koren de naam het de Utrechtse Politie Mannenzangvereniging EXCELSIOR. In het programma staan voor het koor vermeld : "Tunnel Festlied" en "Jan Hinnerk up de Lammerstraat". Tijdens het concert werd dit gewijzigd in "Steel Away" en "Swing Low" In 1953 werd niet deelgenomen aan het N.P.C. Het bestuur van Excelsior was het niet eens met de toenmalige opzet van het N.P.C. Voor de onderlinge binding tussen de koorleden werd er toch wel gesproken over een uitstapje. De meeste leden wilden met de bus, al was het maar naar een natuurbad. Vanuit het bestuur werd bezwaar gemaakt i.v.m. de kosten. Men kwam met het voorstel dat het uitstapje ook per fiets zou kunnen gebeuren. Dat is toch ook gezellig. Op 2 februari 1954 werd voor het eerst een gezamenlijk concert gegeven met de Utrechtse Politie Muziekvereniging in de Stads-Schouwburg, met na de pauze een optreden van Wim Ibo, Sophie Stein en Tonny Schiffersteijn. Het was een mooi concert en besloten werd om dit maar te doen. Het programma was zelfs zo goed bevallen, dat beide verenigingen hetzelfde moesten uitvoeren op een Bindings- en propagandaavond van "Steun wettig gezag" op dinsdag 23 februari in Tivoli. Tijdens de vergadering van het N.P.C. in restaurant Vredenburg te Utrecht in 1956 ( vanwege de centrale ligging ) , waarbij aanwezig, Enschede, Amsterdam, Rotterdam, Apeldoorn en Utrecht, werd de organisatie van het 24e N.P.C. in het gebouw Tivoli te Utrecht in 1957 door het Utrechts Politiekoor onder leiding van de dirigent N.J.Hermans besproken. Tevens kwam aan de orde een brief van het Politiekoor Entre-Nous uit Den Haag. Naar aanleiding van een bericht in "Polyhymnia", deelde Den Haag mede dat zij geen prijs meer stelde op toezending van dit blad en tevens aan de redactie mededeelde, dat zij definitief en onmiddellijk een einde aan alle verdere contacten maakte. Dit naar aanleiding van de opmerking door Amsterdam, dat Den Haag haar persoonlijk belang stelt boven het belang van de politiekoorzang in het algemeen. Besloten werd om Den Haag niet meer uit te nodigen van een N.P.C., tenzij er zelf om verzochten.
4 juni 1957 werd in Tivoli
het 24e Nationaal Politie Concert gehouden. Aan dit concert werkte behalve de
andere politiekoren, ditmaal ook een politiekoor uit Zweden mee. Naar afloop van het NPC in een brief aan de koren (..)Tenslotte maken wij U nog even attent op onze kennisgeving betreffende het vinden in "Tivoli" van 2 paar bruine nappa herenhandschoenen en het vermoedelijk wisselen van 2 petten. Van de petten die overbleven, is één gemerkt met de naam "J.Kok" en de ander met het nummer 6555 aan de binnenzijde der leren band.(..)
Na het aantreden van de
nieuwe dirigent Wim A.J.Wakelkamp in 1957, hield deze voor het koor een gloedvol
betoog, waarin deze stelde In februari 1961 zend de secretaris van Excelsior een brief van ZES kantjes naar de besturen van de politiekoren in Nederland. In deze brief spreekt de secretaris uitgebreid zijn ongenoegen uit over de gang van zaken met betrekking tot de organisaties van het N.P.C. Het ongenoegen is zo groot dat Utrecht besluit om niet deel te nemen aan het eerst volgende door Amsterdam te organiseren N.P.C. Huib de Rooij, secretaris 2007
|
|
|
