Geschiedenis
van het Utrechts Politie Mannenkoor
"Excelsior"

Vijfenzeventig jaar Utrechts Politiemannenkoor  "EXCELSIOR" opgeslagen in jaarverslagen, kasboeken, fotoboeken, programmaboekjes, krantenknipsels en correspondentie. Dozen vol.!!
Op zich is al een bladzijde te vullen met de briefhoofden die door de jaren heen gebruikt werden. Het huidige logo toont een opvallende gelijkenis met de het logo uit 1935. Alleen bij het huidige logo, is de "O" opgesierd met de G-sleutel. 
Vanzelfsprekend dat ik een selectie heb moeten maken. Ik verheug mij er op om nog eens een boek samen te stellen over ons koor, het liefst vol met illustraties en foto's. 

Een mannenkoor repeteert, meestal met dezelfde kern van trouwe zangers, zodat er heel vaak in de jaarverslagen aandacht besteed wordt aan de slechte opkomst bij de repetities. Daarnaast geeft een mannenkoor concerten en werkt mee aan uitvoeringen, waarbij natuurlijk EXCELSIOR ten alle tijde uitblinkt wat zangkunst betreft.

Alhoewel het rapport over het optreden van Excelsior aan de zangersdag te Hilversum spreekt over : (..) Niet onsympathiek van klank maar in totaal te ongenuanceerd en teveel ongelijke inzetten.(..) 

Toch als je een duik neemt in zo'n stoffig archief kom je daarnaast van die leuke menselijke trekjes tegen, zoals een rekening van 15 centen voor drie sigaren, de prijs voor een ruiling van dienst, om toch de repetitie te kunnen bezoeken.
Over roken  is meer te vertellen. Regelmatig staat er in het kasboek een post, aanschaf sigaretten of sigaren. Hetzij om weg te geven voor bewezen dienst, hetzij voor de bestuurders tijdens een vergadering.
Ook tijdens de zang repetities was het kennelijk gebruikelijk dat er gerookt werd. Totdat tijdens een bestuursvergadering besloten werd, dat het gepraat en gerook tijdens de repetities maar eens afgelopen moest zijn.
Ik zie het al voor mij. De 1e tenoren zijn druk aan het repeteren, terwijl de 2e bassen, trekkend aan een dikke sigaar de laatste nieuwtjes uitwisselen. 

Een vreemde post die regelmatig terugkomt in het kasboek zijn de kosten voor eieren, die vervolgens als cadeau? weggegeven werden aan vrouwen van zangers of de vrouw van de dirigent. De diepere betekenis hierachter heb ik niet terug kunnen vinden. 
Zuinig was het bestuur op de dirigent en de vaste pianiste Mevr. Bladt-Baartwijk. Met verjaardagen en rond de feestdagen werden gebak, bloemen etc bezorgd. 

De oprichting :

Utrechtsche Politiemannenzangvereniging EXCELSIOR 1935

Op dinsdag 7 oktober 1930 ten 5 uur werd in het gebouw  ' Spanjaardsoord' (naast de schouwburg aan het Vredenburg alhier) Excelsior opgericht.
In de verslagen vond ik het volgende terug :
(..) In den jare 1930 werd door eenige leden der Afd 's vergadering het idee opgevat tot het oprichten van een Pol Mannen Zang en Toneelvereeniging, die een onder Afd zou vormen, v/d Alg Bond v Politie Personeel in Nederland Afd Utrecht en voor meerdere ontwikkeling in kunst en het kweeken tot een onderlingen kameraadschap plus het voeren van propaganda voor den Bond.(..) 

Het voorlopige bestuur bestond uit F.J.Rogier, B.J.C. v/d Wal en N.Mulder .
De eerste vergadering werd gehouden in het Hotel L'Europe.
Het voorlopig bestuur had tot doel het winnen van leden.
(..) Het mocht hun gelukken 20 kameraden voor deze schoone kunst te krijgen".!!(..) 

In die tijd mocht er niet in diensttijd geoefend worden, vandaar ook, dat alle zangers in één ploeg terecht kwamen, de zogenaamde C-ploeg, zodat er 's morgens, 's middags en 's avonds geoefend werd.
Aangezien het de bedoeling was om het koor alleen uit politie mannen te vormen, werd 'kameraad' B.B.Stulen gevraagd voor het directeurschap. Kameraad Stulen was reeds directeur van een paar burger vereenigingen. B.B. Stulen aanvaarde zonder aarzelen het directeurschap.(ofwel de dirigent).
In de eerste maanden werd geheel belangeloos zangles gegeven. Later werd hiervoor een kleine vergoeding gegeven.
De dirigent had geen vast salaris alleen als er wat overbleef, wat in de beginfase niet veel voorkwam, kreeg hij iets. Later in 1939 werd besloten om de dirigent een maandelijkse vergoeding te geven van f.15,-. De contributie bedroeg toen 15 cent per week.

Het  concert in 1932 in 'Tivoli' gegeven, met als toegangsprijs f.0,60, had een batig saldo van f. 311,96 ½ cent, voorwaar geen kleinigheid. 

Op 28 april 1931 werd de eerste feestavond georganiseerd, waar enkele nummers ten gehore werden gebracht. Het was een wel geslagen feestavond, waarbij veel succes geoogst werd. 

De eerste 20 koorleden waren allen lid van de Algemene Bond van Politie-ambtenaren. Later in 1932 werd dit gewijzigd zodat ook andere politie-ambtenaren lid konden worden van het koor.
Door deze wijziging bedankten enkele zangers voor het koor, maar doordat na de wijziging alle mannelijke korpsleden lid konden worden van  het mannenkoor  bleef het koor stabiel in aantal. 

Utrechtsche Politiemannenzangvereniging EXCELSIOR 1934

In een brief (november 1932) aan de Corpsleden  staat te lezen
(..)  Waarde makkers, Het bestuur den Utrechtsche – Politie- Mannenzangvereniging wendt zich tot U met het navolgende; Bij herhaling hebben verschillende corpsleden van hun wenschen doen blijken dat zij gaarne als lid van de Politiemannenzangvereniging zouden willen toetreden mits deze vereniging op het standpunt zou staan dat de zang ter wille van de zangkunst beoefend zou worden. Daar, krachtens het Regelement onzere vereniging, voorheen genaamd Utr. Politie Mannenzangvereniging Onderafd. v/d Afd. Utrecht v/d Algem. Bond v.Pol. Pers. In Ned., naast het beoefenen der zangkunst de propaganda ten dienste der Afd. als verplichting stellen, vormde dit laatste voor velen een bezwaar tot toetreding. Een breedere opvatting huldigend, heeft het overgroote deel onzer vereniging besloten over te moeten gaan tot verandering van het Reglement der Verenging voornoemd en is besloten dat de thans genaamde Utrechtsche Politie Mannenzangvereniging aan alle mannelijke Corpsleden gelegenheid biedt als lid te kunnen toetreden.
(..) Ter voorkoming van misverstanden zij uitdrukkelijk opgemerkt dat de thans voortgezette Mannenzangvereniging bovengenoemd op zuiver neutralen grondslag is geplaatst.
Er werd gerepeteerd in het clubhuis ‘Jong Utrecht’ aan de Catharijnekade te Utrecht. Een ieder ( vooral nieuwe leden)  werd opgeroepen om naar de repetitie te komen, aangezien het 5^e Nationaal Politie Concert  op het programma stond. 

Een mijlpaal in de geschiedenis was natuurlijk de Koninklijke Goedkeuring hetgeen terug te vinden is in de notulen van 1934 :
(..) dat het Hare Majesteit de Koningin heeft behaagd bij besluit van 28 maart 1934 No. 71 de Koninklijke Goedkeuring te verleenen op de Statuten onzer  vereeniging, voorwaar een succes.(..)

Ook in 1934 werd de Burgemeester G.A.W. ter Pelkwijk gevraagd het Beschermheerschap van onze vereeniging op zich te nemen en aan de HC D. Schuitemaker werd gevraagd als Eere Voorzitter van onze vereeniging op te treden. Beiden gaven hier gevolg aan en werden per 1 oktober 1934 benoemd. In zijn rede zegt de burgemeester ondermeer:

(..) De positie van agent van politie is lastig. De man moet leeren gedragen, somstijds met straffen hand optreden. Door uitingen van muziek en zang leert de burgerij de politie van naderbij kennen.(..) 

Eveneens werd in 1934 ook de directeur geroemd in het jaarverslag :
(..) Het ware te wenschen dat sommige leden een voorbeeld namen aan hem, die nimmer op een aangekondigde repetitie heeft verzuimd, ja zelfs te weinig repetitie's naar zijn zin heeft gehouden.(..) 

In 1952 sloot het koor zich aan bij het Koninklijk Nederlands Zangersverbond. Het koor heeft vanaf toen regelmatig deelgenomen aan concerten, waarbij diverse prijzen werden behaald. 

In 1966 werd de vereniging wederom koninklijk goedgekeurd :
7 maart 1966 nr.51 Wij Juliana, bij gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau, enz,enz, enz ..... Op de voordracht van Onze Minister van Justitie van 28 februari 1966 nr. ver. 64681 hebben goedgevonden en verstaan de overgelegde statuten der navolgende vereniging goed te keuren en deze vereniging mitsdien te erkennen, te weten : Utrechtse Politie Mannen Zangvereniging "Excelsior" gevestigd te Utrecht. 

EXCELSIOR repetitie 1952

Details :
Opvallend  was de jaarlijkse uitnodiging voor de receptie ter gelegenheid van de Dies Natalis van het Utrechtsch Studenten Corps. Kennelijk konden de politie en de studenten het goed met elkaar vinden. 

Regelmatig werden er brieven gezonden naar zangers, die, of zeer onregelmatig de repetitie bezochten, ofwel hun financiële verplichtingen niet nakwamen.
Men werd vriendelijk verzocht de verplichtingen na te komen, zo niet dan zou artikel 5 van het huishoudelijke reglement in werking treden, waarna "met zangersgroeten" etc het dreigement werd ondertekend.
De mooiste reactie is terug te vinden op een stencilbriefje van de afdeling gevonden voorwerpen, dat zelfs is voorzien van het stempel van de Hoofd Commissaris van politie Utrecht. In de vrije ruimte staat te lezen (..) Ondergetekende bedankt met ingang  van 1-11-'58 als lid van de Utr.Pol.Mann.Zangver. "Excelsior", dit naar aanleiding van de aan hem gezonden schrijvens, over repetitiebezoek en Nat.Concerten, enz.(..) 

Een zanger voert als excuus aan : (..) Sinds plm half september jl. is het mej. de Winter gelukt bij de afdeling Verkeer te komen. Ik heb haar werkzaamheden voor het grootste gedeelte gekregen, zodat ik beslist geen tijd had U een berichtje te sturen (Dat de Registratuur "nooit wat uitvoert" is lasterpraat van laagstaande lieden). Ook in de avonduren heb ik U niet kunnen schrijven, want ik moet 4 avonden in de week naar het Avondlyceum en de rest van de week is hard nodig voor het huiswerk. (..) 

Bericht ( in 1959) van de dirigent aan de secretaris :
Vanmiddag om tien voor half vier waren er van Excelsior maar 5 mensen aanwezig, toen heb ik maar de vrijheid genomen weg te gaan. - Ik heb vertrouwen in de uitvoering als allen maar alle repetities bijwonen tot 28 maart. 

Hoe belangrijk de deelname van sommige zangers aan een concert blijkt te zijn moge enkele citaten uit de brief van de secretaris aan één van de zangers, de heer Manche te zijn:(..) Het dagelijks bestuur van bovengemelde vereniging richt zich tot U met een zeer dringend, doch beleefd verzoek. Dit verzoek houdt in of U genegen bent, indien dit mogelijk zou kunnen zijn, Uw voorgenomen reis naar Engeland, i.v.m. familiebezoek aldaar, zodanig te willen regelen, dat "Unsere Hern August" zijn 2 de bas partij op het a.s. concert, nl. 28 mei 1959, zou kunnen meezingen.(..) Vervolgens wordt zowel de heer als mevrouw Manche gewezen op het belang van het koor en dit concert. 

Herdenking 4 mei bij de gedenkplaat in het hoofdbureau in Utrecht :
Vanaf de bevrijding verleend het Utrechts Politie Mannenkoor EXCELSIOR zijn medewerking aan de herdenking voor de gevallenen in de oorlog bij de gedenkplaat in het hoofdbureau van politie te Utrecht.Op deze plaquette staan afgebeeld B.J.C. van der Wal en J.Kolf.
Bernardus Johannes Cornelis van der Wal trad op 1 april 1925 als agent van politie te Utrecht in dienst. Hij was een overtuigd socialist en verzette zich terwille van zijn idealen tegen de Duitse bezetter. Op 13 maart 1942 werd hij door de Sicherheitspolizei gearresteerd en na een kort verblijf in het Huis van Bewaring alhier, overgebracht naar het concentratiekamp Vught, alwaar hij op 8 februari overleed op 45-jarige leeftijd.

Johannes Kolf diende van 3 maart 1937 tot 12 augustus 1940 als korporaal bij het voormalige Korps Politietroepen en ging op laatstgenoemde datum als agent over naar de gemeentepolitie te Utrecht. Op grond van zijn Gereformeerde levensovertuiging kon hij zich niet verenigen met de handelingen en doelstellingen van de bezetter. In het voorjaar van 1942 verzocht hij ontslag uit de Politiedienst, hetwelk hem met ingang van 29 mei 1942 eervol werd verleend. Kolf was een onverschrokken verzetsstrijder, die zijn leven meermalen in de waagschaal stelde bij de uitvoering van gevaarlijke opdrachten. Hij nam deel aan de overval op de strafgevangenis te Leeuwarden op 8 december 1944, welke volledig slaagde en waarbij ruim 50 illegale werkers werden bevrijd. Kort daarop op 29 januari 1945, werd hij door een SD-agent neergeschoten, toen hij zich verzette tegen zijn arrestatie. Kolf viel in het harnas. Hij bereikte de leeftijd van 29 jaar.
B.J.C. van der Wal was één van de oprichters van ons koor. 

EXCELSIOR het bestuur 1955

Muziekkeuze :
In de loop der jaren is door de regelmatige dirigenten wisselingen  wel een verschuiving merkbaar in de muziekkeuze van het koor. "Klassiekers" blijven echter op de concertprogramma's terugkomen. Regelmatig werden dan ook nieuwe muziekstukken aangeschaft.
Kennelijk was er toch wel eens een tekort en vanzelfsprekend moest er een aanvulling plaatsvinden. In een verslag is de oplossing terug te vinden.  (..) Aanvulling kan ook door kopiëren. De 2e secretaris zal de stoute schoenen aantrekken en naar de H.C. stappen om toestemming te vragen. Het aantal copien is te groot om dat onderhands te regelen. (..) 

Dirigenten
Vanaf de oprichting 7 oktober 1930 tot januari 1942 is B. Stulen dirigent geweest van het koor.
In 1942 werd het koor ook tijdelijk opgeheven i.v.m. de bezettingstijd.
Op 25 oktober 1945 werd weer met de zangrepetities begonnen van de Utrechtsche Politie Mannen Zang Vereniging EXCELSIOR, dit keer onderleiding van de nieuwe dirigent de heer Coljé.
Na Coljé stond het koor o.l.v. respectievelijk de heren Nic.J. Hermans (1954), Wim A.J. Wakelkamp (1957), en Nic. van der Giesen (1961).
Vanaf 1972 tot april 1994 was  Bert Nypels dirigent van Excelsior.
Zijn opvolger Robbert E.van Steijn vertrok in september 1994 naar een groot koor en orkest in Duitsland.
Sinds september 1994 staat het koor o.l.v. Michel de Valk. Zowel de politie als het Nationaal Politie Concert waren betrekkelijk nieuwe begrippen voor de huidige dirigent. 

Leuk is de kanttekening over het leden aantal :
(..)Vorig jaar 1933 telde onze vereeniging 38 leden en thans in 1934 telt onze vereeniging 37 leden "F" (..)Niemand is ons alsoo door den dood, pensionering of anderszins ontvallen. Wanneer zal onze vereeniging nu eens met een flink aantal nieuwen leden worden uitgebreid. Vele goeden krachten loopen er in ons korps nog rond, maar zij schromen als lid toe te treden."(..)
In de kantlijn een verklaring voor de letter  "F"  :
(..) Het lid Vermeer heeft met ingang van 26-9-34 als zoodanig bedankt. Alhoewel wij niet graag leden missen is dit geen verlies voor de vereeniging. (..) 

In het verleden werd er naast de zang ook aan andere wijze aan ontspanning gedaan, dat dit niet geheel vlekkeloos verliep, blijkt uit onderstaande:
In 1934 werd door het bestuur een boottocht georganiseerd naar Rotterdam. Een ieder zou op het dek van de zon kunnen genieten edoch de hele dag regende het vrij hard en zoals de notulen vermelden:(..) Het bestuur heeft echter gedaan wat zij kon, doch zoals reeds gezegd, de regen heeft alles bedorven.(..) 

Voor de klantenbinding werd in 1949 een concert gegeven in het Huis van Bewaring alhier, dat zeer in de smaak viel. 

Brengen we nu al jaren jaarlijks een jaarverslag uit over het wel en wee van het Utrechts Politie Mannenkoor Excelsior. In 1950 werd er door korpswege om gevraagd cq opdracht toe gegeven om de verrichtingen van het afgelopen jaar te melden aan de Hoofd Inspecteur P.W.Chr.van Barneveld.
De Hoofd Inspecteur ,kreeg op tijd antwoord van de secretaris A.F.Manche.
(..)Het ledental bedroeg 49 zangers, maar het repetitie bezoek, in het gebouw voor "Kunsten en Wetenschappen" aan de Mariaplaats, was ook dat jaar vaak niet best. "Dit is zeer te betreuren, daar wij anders een nog veel beter koor konden hebben. Doch ondanks dit minder goede repetitie-bezoek, konden wij dit jaar van verschillende deskundigen, zeer waarderende woorden horen over ons koor. Bij elke partij staan zeer goede krachten, waardoor het geluid van ons koor, mooi genoemd wordt."

In April werd deelgenomen aan het 17e Nationaal Politie Concert in de Koninginnekerk te Rotterdam. Het was een geslaagd concert, niet alleen in zijn geheel, maar ook voor onze vereniging zelf.

In 1950 werd naast de herdenking in het Hoofdbureau van politie Utrecht, een gewijd concert gegeven bij het monument voor gevallen verzetstrijders, in het Fort " De Bilt " te Utrecht. (..) Op deze stille afgezonderde plaats werden weer velen, waaronder familieleden van de ter plaatse gevallenen, gesticht door de zang en muziek. (..)

(..)En tot slot van het jaar 1950, zongen wij op de 1e Kerstdag 's middags om half 5 in het Diaconessenhuis, op verzoek van de Hoofd-Commissaris voor, door een dienstongeval ( aangereden door een vrachtwagen bij het laten oversteken van schoolkinderen op de Amsterdamsestraatweg ) getroffen collega Jac. van Dijk. Hierdoor hebben we aan het eind van het jaar, in deze, vooral voor collega van Dijk, zo donkere tijd, enig licht gebracht, door in de trappenhal van genoemd ziekenhuis en in de nabijheid van de ziekenkamer, enige liederen te zingen. Collega Van Dijk, aan wiens bed, behalve zijn vrouw, ook de Hoofd-Commissaris en Mevrouw Van Eijk zaten, was zeer onder de indruk door en dankbaar voor het gebodene.(..) 

Na eerst een auditie gedaan te hebben, werd het politiekoor EXCELSIOR uitgenodigd voor het maken van studio opnames voor het N.C.R.V. programma " Onze Nederlandse Koren en Korpsen." (1951)
Na de opname werd de band teruggeluisterd. Het bestuur schrok zo van de kwaliteit, dat de secretaris direct in de pen klom en aan de N.C.R.V schreef : " Naar aanleiding daarvan ( de slechte bandopname opm.red.) is bij ons, maar vooral ook bij onze directeur de Heer Jan Coljé, de vraag gerezen, of de uitzending van deze zangnummers niet het aanzien van ons koor en het prestige van onze directeur, die vooral in deze omgeving een goede naam heeft, zou schaden." Aangetekend wordt daarbij, dat het niet ligt aan de technische opname, maar aan de prestaties van het koor, waarschijnlijk veroorzaakt door de voorbereidingen in de studio en de vermoeidheid.
Bij de N.C.R.V. werd vervolgens de band ook beluisterd. Het verslag daarvan gaf aan dat het NIET wenselijk voorkomt deze opnamen uit te zenden. Daarbij wordt vermeld dat de N.C.R.V. niet kan beoordelen of het koor normaliter beter zingt, het is n.l. een feit dat de microfoon de eigenschap heeft bepaalde onvolkomenheden veel scherper aan het licht te stellen dan met het "blote oor" wordt waargenomen. Wel wordt het advies gegeven vooral het inzetten en afslaan ZEER nauwkeurig te bestuderen.

Overigens heeft het koor daarna meerdere malen de medewerking verleend aan een radio en TV-programma, zoals, "Musicerende Dilettanten", "Moeders wil is Wet",  "Eén van de Acht" en  "Schieten en Schatten", 

|
EXCELSIOR Optreden te Oosterbeek 1954

In juni 1954 werd een uitstapje gemaakt naar Arnhem, waar men genot van de mooie natuur, maar het aangename werd met het nuttige verenigd, want tevens werd gezongen in het Kon.Mil. invaliedenhuis "Bronbeek" te Arnhem en op het "Airborne Semetry (Engels kerkhof) te Oosterbeek.

Vanaf september 1954 was Nic.J.Hermans dirigent van zowel het politie mannenkoor als van de politie muziek. 

Op 22 januari 1955 werd er door de Utrechtse muziek en het mannenkoor een concert gegeven in gebouw Tivoli.

In de kranten veel lof voor dit concert. (..) In aanraking komen met de politie is in het algemeen geen prettige ervaring, maar zij die zaterdagavond in aanraking kwamen met de muzikale prestaties van het Utrechtse corps zullen er een prettige herinnering aan bewaren. De uitvoering in Tivoli is eigenlijk een doorlopende surprise geweest voor de velen, die het gevarieerde vocale en instrumentale programma hebben horen afwerken.(..) 

Op donderdag 15 december 1995 organiseerde de Utrechtse Politie Mannenzangvereniging Excelsior een jubileumconcert ter gelegenheid van haar 25-jarig bestaan in "Tivoli". Met dit concert heeft Excelsior de viering van haar 25-jarig bestaan op waardige wijze besloten. Hoewel de zaal niet uitverkocht was, hoe kan het ook haast in zo'n grote ruimte, bestond er voor dit concert toch een behoorlijke belangstelling, waarbij ook vele autoriteiten en afgevaardigden. Onder andere waren aanwezig : de vertegenwoordiger van de burgemeester. Mr Baron van Heemstra, Chef van het Kabinet van de burgemeester, de Hoofdcommissaris, de Heer R.W. van Eijk, vele Hoofdinspecteurs en Inspecteurs, afgevaardigden van de Politievakorganisaties en Muziek- en Sportvereniging.
De plaatselijke pers schreef over dit concert :
(..) In Nico Hermans heeft Excelsior een dirigent gevonden, die capabel is, om het betrekkelijk kleine koor binnen de grenzen van zijn mogelijkheden tot uitstekende resultaten te leiden. De samenzang is goed afgewogen en de koorklank mannelijk, maar altijd beschaafd. Het goed gekozen programma bood ook veel afwisseling.(..)
Voor dit Jubileumconcert werd een speciale Jubileumcourant uitgegeven, welke huis aan huis in Utrecht verspreid werd. Met de werving van adveerterders werden de kosten van het concert gedekt. 

In januari 1956 werd deelgenomen aan een gezamenlijk concert van de mannenkoren van het Gewest Utrecht van het Kon.Ned.Zangersverbond. Het politiekoor was in die jaren een actief deelnemer van het Kon.Ned.Zangersverbond en verzorgde zelfs gedurende enige tijd het secretariaat. 

In juli 1957 nam Nic.J.Hermans ontslag bij het Utrechts Politie Mannenkoor, na een conflict met de Utrechtse Politie Muziek Vereniging. Op last van Commissaris Offers diende de samenwerking tussen het politiekoor en de politiemuziek hechter te worden, hetgeen natuurlijk gevolgen had voor de repertoire keuze.Hermans kon zich hiermee niet verenigen. 

Wegens vertrek naar Den Haag van de dirigent Wim Wakelkamp in 1961, werd deze vervangen door de heer Nic. v.d.Giessen uit Maarssen.

Op 12 november 1962 gaf ons koor het eerste jaarlijkse  concert o.l.v. Heer v.d.Giessen. Dit concert werd bijgewoond door de beschermheer van Excelsior Jhr.Mr. C.J.A. de Ranitz en de erevoorzitter, de H.C.v.P. H.W. Offers. Voor een goed bezette zaal gaf het koor een geslaagd concert. Aan dit concert werd medewerking verleend door Mevr. Harshagen-de Jong, sopraansoliste en het mannenkoor "De Verenigde Zangers" uit Maarssen. Aan de piano zat Joop Reinolds.

Op 12 februari 1963 werd een "tegen" concert gegeven in de Harmonie te Maarssen. 

Dat een reorganisatie bij de politie niet nieuw is blijkt uit de mededeling  van de Hoofdcommissaris van Politie, H.W.Offers in 1963. (..) In verband met de reorganisatie van de Surveillance Dienst is het thans niet meer mogelijk, dat leden van Uw vereniging, die ingedeeld zijn bij bijzondere groepen in diensttijd aan repetities deelnemen. Wel is het aan deze leden toegestaan de betreffende adjudant te verzoeken hun dienst zo in te delen, dat zij gelegenheid hebben bedoelde repetities en oefenigen in vrije tijd bij te wonen. (..) 

In september 1964 wordt er weer een pleinconcert op het Vredenburg georganiseerd door de Stichting Stadsontspanning. De juiste datum staat nog niet vast i.v.m. het lossen van de vrachtwagens voor de najaarsbeurs. Aan de mannenkoren in Utrecht wordt verzocht hun medewerking te verlenen aan dit concert.

Het koor ziet er wel tegen op. Er moet extra voor gestudeerd worden en zingen in de openlucht vraagt erg veel van de zangers. Een kattebelletje aan dit verzoek vermeld  (..) Ik heb echter gezegd ( tegen de dirigent opm.red.) dat wij toch maar mee moesten doen, anders kom je overal naast te staan. Wij krijgen een subsidie van de stad en als er dan eens iets is,kunnen we niet zingen, omdat we buiten de stad te druk hebben !! Ik hoor de heren op het Stadhuis al! Wij MOETEN, met alles wat we hebben daaraan mee doen. (..) 

Op 15 mei nam het koor deel aan het N.P.C. te Amsterdam. Ondanks dat het koor de hele dag in het RAI gebouw verbleef was het voor Excelsior een succesvolle dag. 

Eveneens in mei werd meegewerkt aan het congres van de R.K.Politiebond St Michael.

In november nam het koor deel aan het jubileumconcert van de Utrechtse Politie Muziekvereniging. 

In december 1973 tijdens het Kerstconcert was het eindelijk zover dat het koor kon laten horen wat ze waard waren onder leiding van de nieuwe dirigent Bert Nypels.(..) Nog nimmer hebben het lied "Stille Nacht" zo prachtig vertolkt, hetgeen bleek uit het ovationele applaus na afloop.(..) 

Niet onvermeld mag blijven dat Gerard Nieboer als voorzitter een belangrijke rol heeft gespeeld. Begin jaren '80 verkeerde Excelsior in een diep dal. In die periode waren er  tijdens de repetities veelal niet meer dan 12 zangers aanwezig (nu gemiddeld 25 !!). Tijdens vergaderingen werd zelfs gesproken over opheffing van de zangvereniging. Door zijn inzet en doorzettingsvermogen is Excelsior blijven bestaan. 

De afgelopen jaren was Excelsior zowel binnen als buiten de Regio Utrecht actief, zo verleende het koor zijn medewerking aan concerten in Apeldoorn, Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Schiedam, Werkendam, IJsselstein, Vreeswijk, Vleuten, De Bilt, Maarssen, De Meern, Loenen, Harmelen, Nieuwegein, Hilversum en Utrecht. 

Sinds september 1994 staat het koor onder leiding van de jonge en enthousiaste dirigent Michel de Valk. 

Op 3 november 1995 werd ter gelegenheid van ons 65 jarig bestaan het 45e Nationaal Politie Concert (N.P.C.) gehouden  in de Jacobikerk te Utrecht. Met de medewerking van diverse politiekoren uit de lande.  

Na de reorganisatie werd de naam Utrechtsche Politie Mannen Zang Vereniging EXCELSIOR gewijzigd in het Utrechts Politiemannenkoor EXCELSIOR, Tevens werden de statuten veranderd zodat iedere man, deeluitmakend van de Regio Politie Utrecht lid kan worden van ons koor.

Natuurlijk zo'n  25 leden is een flink koor, maar een verdere groei is welkom. Ook in de stukken wordt regelmatig vermeld dat ondanks het groot aantal mannelijke personeelsleden het moeilijk is om deze warm te krijgen voor de koorzang. Het blijft ook voor EXCELSIOR een uitdaging om dit leden aantal te laten groeien. Per slot van rekening blijft zingen toch een leuke ontspannende hobby.  

Nationaal Politie Concert en Excelsior

EXCELSIOR Op weg naar een NPC 1931

Het vierde Nationaal Politie Concours werd in Utrecht gehouden op 27 oktober 1932.  In het verslag is te lezen :(..) om 5 uur namiddag stonden alle deelnemers opgesteld om met de Utr. Pol. Muz.Ver. Voorop naar het stadhuis te marcheren alwaar de officieele ontvangst door het gemeentebestuur plaats had.(..)  Daarna werd onder leiding van onze directeur het koorwerk September Blaas gezongen.
(..)Vervolgens werd langs een korte omweg Tivoli bereikt alwaar om acht uur het Concert plaats had.(..)
Het concert dat ondermeer werd bijgewoond door de HC, de beide commissarissen, de drie hoofd inspecteurs en tal van inspecteurs was een groot succes.
Zeer lovend werd geschreven over de directeur Stulen :
(..) Welke vereeniging zal kunnen bogen op iemand als hij, die, dat kan ik hier gerust zegen dag en nacht voor ons in de weer is. Het succes dat wij dan ook het afgeloopen jaar zooal hier als elders, hebben mogen boeken is dan ook in niet geringen mate aan hem te danken.(..)
Voor het N.P.C. concert in Utrecht werd voor de leden voor f.1,30 Wybertjes aangeschaft. 

Op 5 oktober 1935 vond het 7e N.P.C. plaats, alsmede de herdenking van het 5 jarig bestaan van Excelsior.

(..) Voor 't eerst zoolang deze concerten in het leven zijn geroepen nam "Entre Nous" uit 's Gravenhage hier niet deel. Dit stond in verband dat op 5 oct. 1935 een landsdag van de N.S.B. in 's Gravenhage zou worden gehouden en het gehele Haagsche Politiecorps dien dag gemobiliseerd werd.(..)

In 1985 nam Excelsior niet deel aan het N.P.C. vanwege het bezoek van de Paus in Utrecht. 

Tijdens de vergadering voor een volgend N.P.C. deelde het Utrecht Politie Mannenkoor mee om voorlopig niet meer deel te nemen aan een N.P.C. (1952) Als redenen worden aangevoerd : Utrecht wil een andere weg in slaan. In Utrecht is het dienstverband vaak zo ongeregeld, dat de repetities slecht worden bezocht. Is het in de tegenwoordige omstandigheden wel verantwoord om een Nationaal Politie Concert te organiseren. Moeten we het hele jaar enkel studeren voor het N.P.C.

Het verslag en een ingezonden stuk van een zekere A.L. waarbij deze Utrecht de mantel uitveegde werd geplaatst in "Polyhymnia". Dit tot grote ergernis van  de Centrale Politie Organisatie (CPO) afd.Utrecht.

De CPO schreef een boze brief naar het politiekoor. Een citaat (..) Als wij lezen onder 2e " in Utrecht is het dienstverband vaak zo ongeregeld, dat de repetities slecht worden bezocht," vragen wij ons af, of dit wel juist is. Hierdoor wordt een stempel gezet op het dienstverband te Utrecht, als zou het daar treurig wezen. Neen, mijne Heren, het tegendeel is waar. De Dienst in Utrecht laat juist toe, dat uw repetities kunnen worden bezocht, als men maar wil. (..) 

Echter volgens het programmaboekje voor het 19e Nationaal Politie Concert, gehouden op 8 mei 1952 in de Kurhauszaal te Schevingen werd kennelijk wel weer deelgenomen door Excelsior. Op de omslag prijkt tenminste tussen de 8 deelnemende koren de naam het de Utrechtse Politie Mannenzangvereniging EXCELSIOR.

In het programma staan voor het koor vermeld : "Tunnel Festlied" en "Jan Hinnerk up de Lammerstraat". Tijdens het concert werd dit gewijzigd in "Steel Away" en "Swing Low" 

In 1953 werd niet deelgenomen aan het N.P.C. Het bestuur van Excelsior was het niet eens met de toenmalige opzet van het N.P.C. Voor de onderlinge binding tussen de koorleden werd er toch wel gesproken over een uitstapje. De meeste leden wilden met de bus, al was het maar naar een natuurbad. Vanuit het bestuur werd bezwaar gemaakt i.v.m. de kosten. Men kwam met het voorstel dat het uitstapje ook per fiets zou kunnen gebeuren. Dat is toch ook gezellig. 

Op 2 februari 1954 werd voor het eerst een gezamenlijk concert gegeven met de Utrechtse Politie Muziekvereniging in de Stads-Schouwburg, met na de pauze een optreden van Wim Ibo, Sophie Stein en Tonny Schiffersteijn. Het was een mooi concert en besloten werd om dit maar te doen. Het programma was zelfs zo goed bevallen, dat beide verenigingen hetzelfde moesten uitvoeren op een Bindings- en propagandaavond van "Steun wettig gezag" op dinsdag 23 februari in Tivoli.

Tijdens de vergadering van het N.P.C. in restaurant Vredenburg te Utrecht in 1956 ( vanwege de centrale ligging ) , waarbij aanwezig, Enschede, Amsterdam, Rotterdam, Apeldoorn en Utrecht,

werd de organisatie van het 24e N.P.C. in het gebouw Tivoli te Utrecht in 1957 door het Utrechts Politiekoor onder leiding van de dirigent N.J.Hermans besproken.

Tevens kwam aan de orde een brief van het Politiekoor Entre-Nous uit Den Haag. Naar aanleiding van een bericht in "Polyhymnia", deelde Den Haag mede dat zij geen prijs meer stelde op toezending van dit blad en tevens aan de redactie mededeelde, dat zij definitief en onmiddellijk een einde aan alle verdere contacten maakte. Dit naar aanleiding van de opmerking door Amsterdam, dat Den Haag haar persoonlijk belang stelt boven het belang van de politiekoorzang in het algemeen.

Besloten werd om Den Haag niet meer uit te nodigen van een N.P.C., tenzij er zelf om verzochten.

4 juni 1957 werd in Tivoli het 24e Nationaal Politie Concert gehouden. Aan dit concert werkte behalve de andere politiekoren, ditmaal ook een politiekoor uit Zweden mee.
Zoals in die jaren gebruikelijk, werd ook nu voorafgaande aan het concert een mars door de stad gehouden naar het stadhuis, onder begeleiding van de Utrechtse Politie Muziek Vereniging. Voor het Stadhuis werden enkele liederen gezongen, waarna de dirigenten en besturen van de koren werden ontvangen door de Burgemeester en Wethouders.

Naar afloop van het NPC in een brief aan de koren (..)Tenslotte maken wij U nog even attent op onze kennisgeving betreffende het vinden in "Tivoli" van 2 paar bruine nappa herenhandschoenen en het vermoedelijk wisselen van 2 petten. Van de petten die overbleven, is één gemerkt met de naam "J.Kok" en de ander met het nummer 6555 aan de binnenzijde der leren band.(..) 

Na het aantreden van de nieuwe dirigent Wim A.J.Wakelkamp in 1957, hield deze voor het koor een gloedvol betoog, waarin deze stelde
(..) Van nu af aan wordt elke minuut van de repetitie besteed om te trachten althans ons politiekoor op een hoog peil te brengen. Wanneer wij ons allen driemaal zo hard inspannen voor ons koor dan tot nu toe, hebben wij over twee jaar een koor dat zich gerust kan presenteren.
Ons mannenkoor repertoire zal voor een groot gedeelte moeten gaan bestaan uit concertante muziek. Muziek dus waar het spelelement en de grotere onafhankelijkheid van de stemmen een grotere rol speelt dan in dat deel van het mannenkoor repertoire, wat muzikaal en artistiek ver onder de maat ligt.
Beste mensen, de periode van halfheid gedeeltelijk te wijten aan het overladen en in ieder geval artistiek al tot mislukken gedoemde programma van het N.P.C. is voorbij (..) Maar dan moet U er ook iets voor over hebben en heus wel wat meer dan iets ! En dan kijkt uw dirigent ook niet op een uurtje meer of minder (..) 

In februari 1961 zend de secretaris van Excelsior een brief van ZES kantjes naar de besturen van de politiekoren in Nederland. In deze brief spreekt de secretaris uitgebreid zijn ongenoegen uit over de gang van zaken met betrekking tot de organisaties van het N.P.C. Het ongenoegen is zo groot dat Utrecht besluit om niet deel te nemen aan het eerst volgende door Amsterdam te organiseren N.P.C. 

Huib de Rooij, secretaris 2007